Karmienie niemowlaka bywa nie lada wyzwaniem. Nieraz wymaga od mam przede wszystkim ogromnej cierpliwości. Dobierając sposób karmienia, warto pamiętać, że jemy tym samym narządem, którym później mówimy. Często to jak je dziecko, przekłada się w późniejszym czasie na to jak mówi. Warto w takim razie wiedzieć jak prawidłowo karmić dziecko, nie tylko po to, aby je wykarmić, ale również po to, aby wspomóc rozwój jego mowy.
Jednym z czynników warunkujących prawidłową artykulacje głosek są prawidłowe nawyki ruchowe. Możemy wspomagać ich doskonalenie już na wczesnym etapie rozwoju malucha. Znakomitym treningiem dla narządów artykulacyjnych jest karmienie dziecka – zarówno piersią lub odpowiednio dobraną butelką oraz w późniejszym etapie – łyżeczką. Bardzo istotnym elementem rozszerzania diety będzie również podawanie dziecku różnej konsystencji pożywienia: od papek z grudkami po produkty stałe (twarde), aby mogło ćwiczyć odgryzanie i żucie a wraz z nim mięśnie odpowiedzialne w późniejszym etapie za prawidłową wymowę głosek.
Na początek karmienie piersią (lub butelką)
Proces karmienia piersią jest dla dziecka całkowicie naturalny i instynktowny. Dzięki wrodzonemu odruchowi ssania, maluch w naturalny sposób przyjmuje pokarm z piersi matki. Czynność ssania pobudza do pracy mięśnie, odpowiedzialne w późniejszym czasie za artykulację.
Mleko matki jest pierwszym pokarmem dziecka. Zawiera najwięcej wartości odżywczych, dzięki czemu skutecznie wzmacnia odporność dziecka w pierwszym roku jego życia.
Na co zwrócić uwagę przy karmieniu dziecka piersią:
- ciało dziecko powinno być podparte na całej długości,
- głowa powinna być przedłużeniem linii tułowia,
- bez względu na pozycję karmienia dziecko powinno być ułożone symetrycznie,
- raczki dziecka powinny być być zebrane razem, przywiedzione do klatki piersiowej
- dziecko powinna chwytać ustami całą brodawkę oraz część otoczki – w przeciwnym razie karmienie będzie dla Ciebie bardzo bolesna, a dla dziecka niewystarczające.
W razie problemów warto zgłosić się do doradcy laktacyjnego oraz neurologopedy.
Co jeśli nie karmimy piersią?
Czasem zdarza się , że kobieta z różnych przyczyn nie może lub po prostu nie chce karmić naturalnie. Należy wtedy pamiętać o wyborze odpowiedniego smoczka do butelki. Nie należy się tu za bardzo kierować zdaniem koleżanek i wszechobecnych reklam „najlepszych” butli. Butelkę tak naprawdę powinno dobierać się indywidualnie do dziecka. Jeśli karmienie butelką jest naszą decyzją, najlepsza będzie taka, z której karmienie będzie jak najlepiej odwzorowywać pobieranie pokarmu z piersi.
Jego kształt powinien być jak najbardziej zbliżony do anatomicznego kształtu brodawki, a wiec:
– miękka część smoczka powinna być walcowata, prosta i plastyczna
– smoczek powinien swobodnie giąć się i wyciągać
– podstawa smoczka musi być szeroka oraz twardsza od pozostałej części smoczka
Jeśli natomiast dziecko samo odrzuciło pierś i świadomie chcemy zacząć karmić butelka, należy razem ze specjalistą określić przyczynę i dobrać odpowiedni smoczek. Źle dobrany smok może być przyczyną niewłaściwej pracy narządu artykulacyjnego, problemów z jedzeniem na późniejszych etapach i w konsekwencji wielu wad wymowy.
Leci, Leci samolocik… czyli czas na łyżeczkę
Prawidłowe karmienie dziecka łyżeczką jest znakomitym treningiem dla narządów mowy. Pomaga rozwijać sprawność mięśni języka i mięśnia okrężnego warg. Ma przez to bardzo duże znaczenie dla rozwoju artykulacji. Wg pediatrów karmienie dziecka łyżeczką należy wprowadzać już od 6 miesiąca życia (powinno poprzedzać naukę picia z otwartego kubka). Warto wiedzieć, że aktywne jedzenie łyżeczką pomaga normalizować napięcie mięśniowe warg i oddziaływać na nadmierne ślinienie się malucha. Rozszerzając dietę należy również pamiętać o odpowiedniej konsystencji produktów i jej właściwej kolejności: papka, grudki, pokarmy stałe i twarde (te podajemy po pojawieniu się zębów mlecznych. Dziecko musi mieć możliwość nauki odgryzania, gryzienia i żucia, aby ćwiczyć odpowiednia pracę mięśni aparatu artykulacyjnego).
3 zasady wybory odpowiedniej łyżeczki
- Nie powinna być zbyt duża – musi swobodnie mieścić się w buzi dziecka
- Pierwsza łyżeczka powinna być płaska – ułatwi to maluchowi zbierania z niej pokarmu, kolejne powinny być już o normalnej budowie (ważne dla aktywizacji mięśni warg)
- Nie powinna być zbyt miękka – aby nie rozleniwiać mięśni warg
Jak prawidłowo karmić łyżeczką?
Karmienie łyżeczką, to naprawdę nic skomplikowanego. Należy jednak pamiętać, aby robić to właściwie. 🙂
Oto krótki instruktarz w 3 krokach
1.)Nabieramy na łyżeczkę niewielką ilość pokarmu. Pamiętajmy o tym, aby nie przepełniać buzi malucha, bo wtedy możemy być pewne, że połowa wyląduje na śliniaku.
2.) Zbliżamy łyżkę do buzi dziecka. Jeśli odruchowo nie otworzy ust, możemy dać mu dodatkowy bodziec w postaci dotknięcia łyżeczką warg (dziecko również poczuje zapach pokarmu).
3.) Łyżeczkę wprowadzamy poziomo do buzi, celując w środkową części języka i leciutko dociskając . Pamiętajmy o tym, żeby wyjmując łyżeczkę z buzi dziecka, nie wykonywać żadnych dodatkowych ruchów, ani nie wycierać pokarmu o górną wargę. To zadanie malucha:)
Pora na picie z kubeczka!
Picie z otwartego kubka jest już większym wyzwaniem dla naszego malucha. Żeby jednak dziecko mogło swobodnie z niego pić (zamiast ciągnąć przez smoka), musi być na to odpowiednio przygotowane. Picie z kubka wymaga od dziecka dobrej sprawności warg i języka, odpowiedniego sposoby oddychania oraz dobrej koordynacji ruchów warg z połykaniem. Nauka picia z kubka powinna być poprzedzona nauką jedzenia łyżeczką.
Jak uczyć dziecko pić z kubka?
- Opieramy kubek na dolnej wardze dziecka. Ważne jest, aby nie umieszczać kubka miedzy zębami czy dziąsłami dziecka.
- Przechylamy kubek tak, by płyn dotarł do warg dziecka. Malec powinien poczuć na nich bodziec, który skłoni go do otwarcia ust (nie wlewamy płynu do wnętrza jamy ustnej!). Jeśli trzymamy dziecko na kolanach podczas nauki picia, starajmy się nie przechylać malucha tylko kubek:)
- Dziecko powinno samo ściągać płyn górną wargą.
